Jan Leendert Sparreboom, geboren op 11-03-1905, was een vleeschhouwersknecht. Zijn werk was het slachten van vee en het zware werk zoals het uitbenen, verwerken en panklaar maken van het vlees. Vroeger werd dit allemaal door één bedrijf gedaan, een mooi voorbeeld is Slagerij Nieuwendijk in Hilversum.
Maar op 14 augustus 1930, hij was inmiddels 25 jaar, ging zijn werk helemaal fout:
Bron-De Harderwijker-19-08-1930-p3
Nu zijn er een aantal methoden om een koe te doden, een ervan is met behulp van een masker:
Volgens de tekst op de afbeelding wordt er een ijzeren pin afgevuurd terwijl het artikel vermeld dat het om een kogel ging. Dus het lijkt erop dat Jan iets gebruikte wat meer op een wapen leek. Met ernstig gevolg:
Bron: Delpher – De Courant – Het nieuws van den dag – 23-08-1930
Hij overleed op 20-08-1930 en liet, behalve zijn ouders, zijn broer Leendert Jan en zijn zus Cornelia achter.
De eerste website was medio 2012 gebouwd en later een aantal maal aangepast. Sinds 2018 had de site het uiterlijk van onderstaande afbeelding gekregen. Het was nog een echte ‘homepage’, een eenvoudige website die in je abonnement bij een internet provider zat inbegrepen en zelf kon inrichten. Inmiddels gebruiken veel mensen geen desktop meer om een website te bezoeken maar een tablet of hun smartphone. En daar was deze site niet echt geschikt voor, tijd voor verandering.
website 2018
De website werd ondergebracht op een eigen server. De oude website bleef nog wel in de lucht, want bevatte belangrijke informatie zoals de stamboom. Deze site kreeg een heel andere ‘look and feel’:
website 2025
Deze website had veel moderne mogelijkheden en werd op 9 januari 2024 als volgt aangeprezen:
Betere weergave op tablets en smartphones.
De kleuren en layout is eenvoudig te wijzigen door het gebruik van thema’s.
Berichten (blog) kunnen snel worden toegevoegd. Dit is er een van.
Iedereen kan reacties geven op berichten.
De website is meertalig, behalve Nederlands is ook Engels, Frans en Duits beschikbaar.
De site is veel eenvoudiger te onderhouden.
Er is een aparte login mogelijkheid voor leden. Hier kunnen leden berichten plaatsen die alleen door andere leden kunnen worden ingezien.
En dat was allemaal waar, maar het kan toch weer beter…
Begin 2026 is met een project gestart om de website op een andere manier op te bouwen:
de website moet verplaatsbaar zijn, want de software en de hardware moeten eenvoudiger te vervangen zijn.
de verschillende talen van de website moeten onafhankelijk van elkaar kunnen worden opgezet.
Het resultaat is een website die in “containers” draait en daarmee eenvoudiger van hardware kan wisselen. Ook is de inhoud van de website geheel opnieuw opgebouwd en het ziet er nu, oktober 2026, zo uit:
De website is nog niet helemaal gereed en dat zal ook nooit gebeuren. Er blijft aan gewerkt worden!
De meeste mensen kennen wel enkele neefjes en nichtjes, de kinderen van een broer of zus van hun ouders. Dat wordt anders wanneer het de kinderen betreft van een oom van hun ouders, zeker als die uit een groot gezin komen. Stambomen breiden zich dus al snel in de breedte uit.
Er zijn ook mensen die alleen maar willen weten wie de vader was van hun vader’s vader en zo verder. Als we op die manier zoeken breiden we de stamboom in de lengte uit. Maar er komt een moment waarop die zoektocht eindigt, je hebt een naam gevonden maar je kan diens ouders niet vinden. Zo iemand noemen we een stamvader of stammoeder.
Ook onze stamboom kent zo iemand, Adriaen Adriaensz. uit de IJsselmondse tak. Er zijn nog twee kleinere takken, daar gaan we later nog naar kijken in een ander bericht. Als je nu die stamvader neemt en daar een nummer aan geeft, bijvoorbeeld 1, kan je aan iedereen die van deze persoon afstamt een opeenvolgend nummer geven. En dat helpt bij het zoeken.
Onder menu Genealogie hangt een nieuw onderwerp, Afstammelingen stamvader. Daar kunnen maximaal 10 generaties afstammelingen van Adriaen Adriaensz worden gevonden, zowel in tekst als via een grafische weergave. Kijk er eens naar, ben nieuwsgierig wat je zoal ontdekt!
Onlangs ging een collega van me in zijn vakantie naar Schotland. Het viel hem op dat er zoveel ‘pubs’ waren en dat die ook druk bezocht werden. Ik heb het even uitgezocht en wat blijkt, in ons dichtbevolkte landje zijn het er toch meer. Volgens Koninklijke Horeca Nederland tussen de 9000-10000, tegenover 5000-6000 in Schotland volgens Juniper Tours.
Er zijn wel wat verschillen tussen de Engelse pub en het Nederlandse café qua functie in de buurt, eetcultuur en meestal een andere inrichting en sfeer. Eten doen wij meestal in een restaurant, borrelen in het café. Maar een pub serveert vaak stevige gerechten als fish and chips, pies (taart), haggis of een Sunday roast.
Café’s in Nederland hebben, behalve de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten, vaak ook andere functies. Er kunnen familiefeestjes worden gevierd, maar ook aan overledenen de laatste eer worden bewezen. Op Delpher heb ik verschillende voorbeelden gevonden:
café BleekerCafé-Restaurant St Joris
Je zou verwachten dat dit in de loop van de tijd weleens zou veranderen, maar er is eerder sprake van een toename dan een afname. Waarschijnlijk heeft het te maken met de wens voor een informele sfeer.
Gebeurt dit ook in Schotland? Jazeker, en vele grotere pubs hebben er speciale ruimtes voor ingericht.
NB De omslagafbeelding komt van een website over pubs in Schotland.
Soms krijgt iemand van het gemeentebestuur een eigen straatnaam. Dat gebeurd soms in een nieuwe wijk, bijvoorbeeld de schilderswijk waar je bekende schilders zult vinden.
Sparreboomstraat, Nijkerk
Maar ook wanneer je iets bijzonders hebt gepresteerd kan het gebeuren dat er een straat naar je wordt vernoemd. Dat is gebeurd bij Jan Sparreboom , eerste directeur (1953-1973) van de Technische School in Nijkerk. Hij was tevens ridder in de orde van Oranje Nassau volgens de IJmuider Courant uit 1973.
Er zijn niet veel Sparrebomen die de eer kregen dat er een straat naar hen werd vernoemd. Een zoektocht op internet leverde nog één andere straat op, de Leendert Sparreboomstraat in Rotterdam. Wie dit was moet nog worden uitgezocht…
Gisterenavond hield de Raad van Tucht voor de koopvaardij een langdurige zitting ter behandeling vaneen ernstige klacht. Volgens den klager (den eersten stuurman Jongeman) zou de heer Sparreboom, als gezagvoerder van den baggermolen „Rotterdam”, op den 11n Sept., op reis van Rotterdam via Portugal naar Valparaiso, den eersten stuurman hebben mishandeld en in zijn hut wederrechtelijk hebben opgesloten zonder voedsel of drank en hem wederrechtelijk te Portland zonder gage en met terughouding van zijn jachtgeweer hebben aan land gezet. Verder houdt de klacht in, dat de gezagvoerder voortdurend beschonken was en den stuurman gedreigd heeft over boord te werpen of hem te dooden.
Reeds in den aanvang van de reis, op 30 Augustus, toen de stuurman aan boord kwam – zoo verklaarde daarentegen de kapitein – was er strubbeling. De stuurman was reeds in den beginne stomdronken. Toen Jongeman op de brug stond, wankelend en onzeker van houding, stuurde de gezagvoerder hem naar kooi. Een oogenblik later kwam de stuurman evenwel terug, zeggende: „Sparreboom, ik moet jou even spreken.” „Dat kan gebeuren”, antwoordde de kapitein. En samen gingen ze naar de hut van den stuurman. Deze zou den sleutel hebben omgedraaid, een revolver hebben te voorschijn gehaald en daarmede hebben gedreigd. De gezagvoerder zou toen zijn pols stijf hebben geknepen en zoo den doodslag hebben afgewend. De kapitein en een ander persoon zonden toen den koffer van Jongeman hebben doorzocht en daarin een jachtgeweer en een flesch jenever hebben gevonden.
Later zou eender schepelingen naar hem toe zijn gekomen en hebben geroepen: „Daar ligt het varken op den vloer. Ruim hem weg, breng hem naar kooi, de man is niet anders.” Zoo ging het de geheele reis voort tot te Portland Jongman door Sparreboom werd ontslagen wegens voortdurende dronkenschap. De stuurman, die de klacht had ingediend, riep, als getuige gehoord, uit: „Tegen zooveel leugens kan ik niet op.” Hij verklaarde verder, dat reeds bij de afvaart de gezagvoerder stomdronken was en reeds dadelijk ruzie maakte. „Je wilt me er uit werken” zou, volgens getuige, de kapitein hebben gezegd. Vier en twintig uur bleef get. in zijn hut opgesloten.
De loods Borstlap, die den baggermolen naar zee bracht, als getuige gehoord, verklaarde, dat noch de kapitein, noch de stuurman dronken waren. De kapitein was wèl luidruchtig en opgewonden. Maar zeide get.: „Ik weet niet wat u onder dronken verstaat.” Mr. Henny, voorzitter van den Raad, antwoordde hieronder te verstaan „niet-normaal”, niet naar de volksopvatting „lijk”. De kapitein verklaarde nog geen sterken drank en niets anders te hebben gedronken dan een glaasje vermouth met selters, en de loods hield vol, dat de gezagvoerder in geen enkel opzicht beschonken was.
Daarentegen verklaarde de scheepstimmerman Van der Staay, uit Rotterdam, werkzaam aan de werf van waar de baggermachine vertrok, dat de kapitein dronken aan boord kwam en al dadelijk naar kooi ging. Hierbij bleef deze getuige, terwijl ook de gezagvoerder en de loods persisteerden bij hun verklaringen. De kapitein gaf toe, dat hij in zijn hut een dutje was gaan doen. Een andere werkman, Jacob De Vrije, legde gelijke verklaringen af als de vorige getuige. Beiden hadden aanvankelijk geweigerd als getuige op te treden, omdat zij vreesden, dat dit hen zou schaden.
Omdat de mogelijkheid niet was buitengesloten, dat de gezagvoerder destijds een zware ziekte onder de leden had, werd door eender leden van den Raad gevraagd of get. heeft geweten, dat de gezagvoerder drank had gebruikt. Get. antwoordde hierop bevestigend. De kapitein legde ten slotte over verklaringen vaneen dokter te Vigo, dat hij lijdende was aan gekrenkte geestvermogens, waarschijnlijk van voorbijgaanden aard, en van een arts, die hem vroeger behandelde wegens zenuwachtige overspanning. De behandeling werd hierna geschorst, opdat nog meer getuigen kunnen worden gehoord.
Helaas heb ik het vervolg van dit verhaal (nog) niet kunnen vinden.
Vandaag op 25-02-2024 is de elfduizendste persoon aan de stamboom toegevoegd! Dat zijn natuurlijk niet allemaal personen met de achternaam Sparreboom, maar wel allemaal familie.
In totaal staan er nu 2275 unieke achternamen geregistreerd, misschien ook die van jou wel…
Waarom zou je dat willen weten?
Omdat iedereen een familie heeft die ervoor heeft gezorgd dat je bent wie je nu bent. Voor Alexander Pechtold bijvoorbeeld was zijn familie een echte eye opener, kijk maar eens naar dit programma van Verborgen Verleden. Als je weet waar je familie vandaan komt, of ze bijvoorbeeld in veel verschillende plaatsen hebben gewoond, en wat ze voor werk deden geeft je enigszins een beeld waarom je zelf bepaalde interesses hebt of keuzes hebt gemaakt.
Natalie Overkamp en Gert Hofsink besloten in 2009 een boek met de titel ‘Grafstenen krijgen een gezicht’ te schrijven over mensen die begraven lagen op de oude begraafplaatsen van (voormalig psychiatrisch ziekenhuis) Veldwijk te Ermelo.
Daar liggen een aantal interessante mensen, zoals Willemina van Gogh, de zus van de bekende schilder Vincent van Gogh. Op hun blog worden er een aantal beschreven. Op de begraafplaats ligt ook een Sparreboom begraven, Jacob Sparreboom, uit wie later Familiestichting Sparreboom is ontstaan!
Interessant genoeg om wat meer van te weten en, na enig onderzoek en een bezoek aan de begraafplaats, voldoende materiaal verzameld om er een apart artikel aan te wijden. Lees er hier meer over!
Wat doet een stoomboot op deze website, zou je denken. Wel, tijdens het zoeken naar opvarenden via zogenoemde ‘monsterrollen’ (een lijst met de bemanning van een schip) kan je zomaar op de website van het Maritiem Museum Rotterdam terechtkomen.
En daar staat deze foto van stoomschip ‘Heemskerck’ vermeld, een boot die in 1902 is gebouwd. Interessant is dat hij twee masten heeft waar zeilen in gehesen konden worden. Je zou kunnen zeggen dat hij zijn tijd ver vooruit was om energie te besparen! En dat klopt, de eerste stoomboten, rond 1820, hadden zeilen omdat de stoommachines onbetrouwbaar waren, maar later behielden de stoomboten de zeilen vooral om op kolen te besparen.
In onze stamboom staan verscheidene mensen die op een boot hebben gewerkt of gevaren maar het is vaak niet bekend op welke boot precies. Bij de ‘Heemskerck’ staan echter twee namen vermeld en een ervan is W. Sparreboom. Hij was kapitein in 1903 op dit toenmalig gloednieuwe stoomschip. En in onze stamboom staat een W. Sparreboom die deze persoon zou kunnen zijn!
Als je op het internet even Googled op het woord “Sparreboom” krijg je allerlei resultaten waarin vaak ook beroepen worden vermeld. Wat je kan tegenkomen:
Advocaat
Technisch hoofdadviseur
Consultant
Cultureel antropoloog
Dierenarts
Documentairemaker
Huisarts
Kindercoach
Manager
Plastisch chirurg
Predikant
Project manager
Professor
Schrijver
Stoffeerder
Elders op deze websitestaan nog meer beroepen die in onze stamboom zijn gevonden, lees er hier meer over. Bij elkaar een aardige lijst van heel verschillende beroepen! En op zich natuurlijk niets bijzonders, want mensen moeten nu eenmaal iets doen om in hun levensonderhoud te voorzien.
Maar de vraag is waarom deze Sparrebomen deze beroepen hebben gekozen. Is dat bewust gedaan of is beroepskeuze misschien erfelijk bepaald? Een zoektochtje op het internet leert dat beroepskeuze door twee dingen wordt bepaald:
interne factoren: wat is je psychische ontwikkeling en hoe reageer je daarop.
externe factoren: welke kansen krijg je, invloed van groepen om je heen, hoe ziet de arbeidsmarkt eruit etcetera.
Beroepskeuze is dus niet erfelijk bepaald, maar is een (langdurig) ontwikkelingsproces. Als je vader timmerman is en je ziet de leuke resultaten van zijn werk, kan je de keuze maken om ook timmerman te worden. Maar als je vader vaak op zijn duim heeft geslagen met de hamer, zou je kunnen denken dat een ander beroep leuker is. En als we inzoomen op iemand, zien we ook vaak dat iemand niet zijn hele leven hetzelfde beroep uitoefend!
