Onlangs ging een collega van me in zijn vakantie naar Schotland. Het viel hem op dat er zoveel ‘pubs’ waren en dat die ook druk bezocht werden. Ik heb het even uitgezocht en wat blijkt, in ons dichtbevolkte landje zijn het er toch meer. Volgens Koninklijke Horeca Nederland tussen de 9000-10000, tegenover 5000-6000 in Schotland volgens Juniper Tours.
Er zijn wel wat verschillen tussen de Engelse pub en het Nederlandse café qua functie in de buurt, eetcultuur en meestal een andere inrichting en sfeer. Eten doen wij meestal in een restaurant, borrelen in het café. Maar een pub serveert vaak stevige gerechten als fish and chips, pies (taart), haggis of een Sunday roast.
Café’s in Nederland hebben, behalve de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten, vaak ook andere functies. Er kunnen familiefeestjes worden gevierd, maar ook aan overledenen de laatste eer worden bewezen. Op Delpher heb ik verschillende voorbeelden gevonden:
café BleekerCafé-Restaurant St Joris
Je zou verwachten dat dit in de loop van de tijd weleens zou veranderen, maar er is eerder sprake van een toename dan een afname. Waarschijnlijk heeft het te maken met de wens voor een informele sfeer.
Gebeurt dit ook in Schotland? Jazeker, en vele grotere pubs hebben er speciale ruimtes voor ingericht.
NB De omslagafbeelding komt van een website over pubs in Schotland.
Soms krijgt iemand van het gemeentebestuur een eigen straatnaam. Dat gebeurd soms in een nieuwe wijk, bijvoorbeeld de schilderswijk waar je bekende schilders zult vinden.
Sparreboomstraat, Nijkerk
Maar ook wanneer je iets bijzonders hebt gepresteerd kan het gebeuren dat er een straat naar je wordt vernoemd. Dat is gebeurd bij Jan Sparreboom , eerste directeur (1953-1973) van de Technische School in Nijkerk. Hij was tevens ridder in de orde van Oranje Nassau volgens de IJmuider Courant uit 1973.
Er zijn niet veel Sparrebomen die de eer kregen dat er een straat naar hen werd vernoemd. Een zoektocht op internet leverde nog één andere straat op, de Leendert Sparreboomstraat in Rotterdam. Wie dit was moet nog worden uitgezocht…
Gisterenavond hield de Raad van Tucht voor de koopvaardij een langdurige zitting ter behandeling vaneen ernstige klacht. Volgens den klager (den eersten stuurman Jongeman) zou de heer Sparreboom, als gezagvoerder van den baggermolen „Rotterdam”, op den 11n Sept., op reis van Rotterdam via Portugal naar Valparaiso, den eersten stuurman hebben mishandeld en in zijn hut wederrechtelijk hebben opgesloten zonder voedsel of drank en hem wederrechtelijk te Portland zonder gage en met terughouding van zijn jachtgeweer hebben aan land gezet. Verder houdt de klacht in, dat de gezagvoerder voortdurend beschonken was en den stuurman gedreigd heeft over boord te werpen of hem te dooden.
Reeds in den aanvang van de reis, op 30 Augustus, toen de stuurman aan boord kwam – zoo verklaarde daarentegen de kapitein – was er strubbeling. De stuurman was reeds in den beginne stomdronken. Toen Jongeman op de brug stond, wankelend en onzeker van houding, stuurde de gezagvoerder hem naar kooi. Een oogenblik later kwam de stuurman evenwel terug, zeggende: „Sparreboom, ik moet jou even spreken.” „Dat kan gebeuren”, antwoordde de kapitein. En samen gingen ze naar de hut van den stuurman. Deze zou den sleutel hebben omgedraaid, een revolver hebben te voorschijn gehaald en daarmede hebben gedreigd. De gezagvoerder zou toen zijn pols stijf hebben geknepen en zoo den doodslag hebben afgewend. De kapitein en een ander persoon zonden toen den koffer van Jongeman hebben doorzocht en daarin een jachtgeweer en een flesch jenever hebben gevonden.
Later zou eender schepelingen naar hem toe zijn gekomen en hebben geroepen: „Daar ligt het varken op den vloer. Ruim hem weg, breng hem naar kooi, de man is niet anders.” Zoo ging het de geheele reis voort tot te Portland Jongman door Sparreboom werd ontslagen wegens voortdurende dronkenschap. De stuurman, die de klacht had ingediend, riep, als getuige gehoord, uit: „Tegen zooveel leugens kan ik niet op.” Hij verklaarde verder, dat reeds bij de afvaart de gezagvoerder stomdronken was en reeds dadelijk ruzie maakte. „Je wilt me er uit werken” zou, volgens getuige, de kapitein hebben gezegd. Vier en twintig uur bleef get. in zijn hut opgesloten.
De loods Borstlap, die den baggermolen naar zee bracht, als getuige gehoord, verklaarde, dat noch de kapitein, noch de stuurman dronken waren. De kapitein was wèl luidruchtig en opgewonden. Maar zeide get.: „Ik weet niet wat u onder dronken verstaat.” Mr. Henny, voorzitter van den Raad, antwoordde hieronder te verstaan „niet-normaal”, niet naar de volksopvatting „lijk”. De kapitein verklaarde nog geen sterken drank en niets anders te hebben gedronken dan een glaasje vermouth met selters, en de loods hield vol, dat de gezagvoerder in geen enkel opzicht beschonken was.
Daarentegen verklaarde de scheepstimmerman Van der Staay, uit Rotterdam, werkzaam aan de werf van waar de baggermachine vertrok, dat de kapitein dronken aan boord kwam en al dadelijk naar kooi ging. Hierbij bleef deze getuige, terwijl ook de gezagvoerder en de loods persisteerden bij hun verklaringen. De kapitein gaf toe, dat hij in zijn hut een dutje was gaan doen. Een andere werkman, Jacob De Vrije, legde gelijke verklaringen af als de vorige getuige. Beiden hadden aanvankelijk geweigerd als getuige op te treden, omdat zij vreesden, dat dit hen zou schaden.
Omdat de mogelijkheid niet was buitengesloten, dat de gezagvoerder destijds een zware ziekte onder de leden had, werd door eender leden van den Raad gevraagd of get. heeft geweten, dat de gezagvoerder drank had gebruikt. Get. antwoordde hierop bevestigend. De kapitein legde ten slotte over verklaringen vaneen dokter te Vigo, dat hij lijdende was aan gekrenkte geestvermogens, waarschijnlijk van voorbijgaanden aard, en van een arts, die hem vroeger behandelde wegens zenuwachtige overspanning. De behandeling werd hierna geschorst, opdat nog meer getuigen kunnen worden gehoord.
Helaas heb ik het vervolg van dit verhaal (nog) niet kunnen vinden.
Vandaag op 25-02-2024 is de elfduizendste persoon aan de stamboom toegevoegd! Dat zijn natuurlijk niet allemaal personen met de achternaam Sparreboom, maar wel allemaal familie.
In totaal staan er nu 2275 unieke achternamen geregistreerd, misschien ook die van jou wel…
Waarom zou je dat willen weten?
Omdat iedereen een familie heeft die ervoor heeft gezorgd dat je bent wie je nu bent. Voor Alexander Pechtold bijvoorbeeld was zijn familie een echte eye opener, kijk maar eens naar dit programma van Verborgen Verleden. Als je weet waar je familie vandaan komt, of ze bijvoorbeeld in veel verschillende plaatsen hebben gewoond, en wat ze voor werk deden geeft je enigszins een beeld waarom je zelf bepaalde interesses hebt of keuzes hebt gemaakt.
Natalie Overkamp en Gert Hofsink besloten in 2009 een boek met de titel ‘Grafstenen krijgen een gezicht’ te schrijven over mensen die begraven lagen op de oude begraafplaatsen van (voormalig psychiatrisch ziekenhuis) Veldwijk te Ermelo.
Daar liggen een aantal interessante mensen, zoals Willemina van Gogh, de zus van de bekende schilder Vincent van Gogh. Op hun blog worden er een aantal beschreven. Op de begraafplaats ligt ook een Sparreboom begraven, Jacob Sparreboom, uit wie later Familiestichting Sparreboom is ontstaan!
Interessant genoeg om wat meer van te weten en, na enig onderzoek en een bezoek aan de begraafplaats, voldoende materiaal verzameld om er een apart artikel aan te wijden. Lees er hier meer over!
Wat doet een stoomboot op deze website, zou je denken. Wel, tijdens het zoeken naar opvarenden via zogenoemde ‘monsterrollen’ (een lijst met de bemanning van een schip) kan je zomaar op de website van het Maritiem Museum Rotterdam terechtkomen.
En daar staat deze foto van stoomschip ‘Heemskerck’ vermeld, een boot die in 1902 is gebouwd. Interessant is dat hij twee masten heeft waar zeilen in gehesen konden worden. Je zou kunnen zeggen dat hij zijn tijd ver vooruit was om energie te besparen! En dat klopt, de eerste stoomboten, rond 1820, hadden zeilen omdat de stoommachines onbetrouwbaar waren, maar later behielden de stoomboten de zeilen vooral om op kolen te besparen.
In onze stamboom staan verscheidene mensen die op een boot hebben gewerkt of gevaren maar het is vaak niet bekend op welke boot precies. Bij de ‘Heemskerck’ staan echter twee namen vermeld en een ervan is W. Sparreboom. Hij was kapitein in 1903 op dit toenmalig gloednieuwe stoomschip. En in onze stamboom staat een W. Sparreboom die deze persoon zou kunnen zijn!
Als je op het internet even Googled op het woord “Sparreboom” krijg je allerlei resultaten waarin vaak ook beroepen worden vermeld. Wat je kan tegenkomen:
Advocaat
Technisch hoofdadviseur
Consultant
Cultureel antropoloog
Dierenarts
Documentairemaker
Huisarts
Kindercoach
Manager
Plastisch chirurg
Predikant
Project manager
Professor
Schrijver
Stoffeerder
Elders op deze websitestaan nog meer beroepen die in onze stamboom zijn gevonden, lees er hier meer over. Bij elkaar een aardige lijst van heel verschillende beroepen! En op zich natuurlijk niets bijzonders, want mensen moeten nu eenmaal iets doen om in hun levensonderhoud te voorzien.
Maar de vraag is waarom deze Sparrebomen deze beroepen hebben gekozen. Is dat bewust gedaan of is beroepskeuze misschien erfelijk bepaald? Een zoektochtje op het internet leert dat beroepskeuze door twee dingen wordt bepaald:
interne factoren: wat is je psychische ontwikkeling en hoe reageer je daarop.
externe factoren: welke kansen krijg je, invloed van groepen om je heen, hoe ziet de arbeidsmarkt eruit etcetera.
Beroepskeuze is dus niet erfelijk bepaald, maar is een (langdurig) ontwikkelingsproces. Als je vader timmerman is en je ziet de leuke resultaten van zijn werk, kan je de keuze maken om ook timmerman te worden. Maar als je vader vaak op zijn duim heeft geslagen met de hamer, zou je kunnen denken dat een ander beroep leuker is. En als we inzoomen op iemand, zien we ook vaak dat iemand niet zijn hele leven hetzelfde beroep uitoefend!
Om boeken te maken heb je papier nodig (tenzij we ebooks willen maken) en papier wordt van het hout van bomen gemaakt. Geschikte bomen voor de papierproductie zijn fijnspar, grove den, berk, populier, beuk en eucalyptus.
En vanaf het moment dat papier beschikbaar kwam zijn veel mensen aan het schrijven geslagen, zo ook meerdere Sparrebomen! Sommige boeken zijn gewoon te koop, bijvoorbeeld op Amazon, voor andere zul je wat moeten zoeken. Een overzicht:
Naam
Beschrijving
Antano Sparreboom
Tano schrijft Engelstalige fantasy boeken, kijk eens op zijn nieuwe website of koop een boek bij Amazon.
Kees schreef op humoristische wijze over het leven en heeft verschillende (strip-)boeken op zijn naam staan. Lees er hier meer over. Sommige boeken zijn nog steeds te koop, bv op Bol.com of De Slegte.
dr. Max Sparreboom
Schreef over Vedische rituele teksten, humaniora in het algemeen en voortplantingsbiologie van amfibieën. Zijn proefschrift is hier te koop.
De Marslander InSight werd op 5 mei 2018 vanaf Vandenberg Air Force Base in Californië gelanceerd. Na een cruise van zes maanden landde InSight op 26 november 2018 op Mars. Na zo’n 30 dagen begon het met metingen aan het landschap op Mars en stopte daar op 15 december 2022 mee.
De seismische activiteit van Mars, trillingen door bevingen onder het Mars oppervlak was één van de dingen die men wilde meten. Daar gebruikte men SEIS voor, de halfronde bol in onderstaande afbeelding. Het zwarte voorwerp ernaast, HP3, moest een gat boren van 5 meter om daarin de temperatuur te meten. Die diepte werd niet bereikt doordat de boor op andere bodemeigenschappen stuitte dan verwacht. Daarnaast moest RISE nauwkeurige locatiemetingen verrichtten om om te bepalen hoeveel de noordpool van Mars wiebelt tijdens zijn baan om de zon. En dit allemaal gedurende een Marsjaar, ruwweg twee aardse jaren.
Met de muis kunnen de voorwerpen op onderstaande afbeelding worden ingezoomd en gedraaid.
Behalve een hoop meetinstrumenten had InSight nog iets bijzonders bij zich. Namelijk een tweetal microchips waarin de namen stonden van in totaal 2,4 miljoen mensen. Meer informatie vindt je hier.
INSIGHT micro chip install 1-23-2018Installation of the “Send Your Name to Mars” project microchip on the InSight lander.
Om daar bij te horen kon je je bij NASA opgeven. Er is tenminste één Sparreboom die dat gedaan heeft via een boarding pass:
Helaas, waarschijnlijk uit privacy overwegingen, zijn deze gegevens niet meer opvraagbaar bij NASA, nog wel andere informatie:
Ingenieurs van het Jet Propulsion Laboratory van de NASA in Pasadena, Californië, hebben de namen op een siliciumwafer of microchip geëtst. Ze maakten daarbij gebruik van een elektronenstraalapparaat bij het JPL dat speciaal is ontworpen voor het etsen van zeer kleine details (minder dan 1 micron, oftewel minder dan een duizendste van de dikte van een menselijke haar).
We kunnen in ieder geval zeggen dat de naam Sparreboom op Mars is geland, wellicht in de toekomst ook als mens…
Het eerste Franse Keizerrijk dateerde van 1804-1814/1815 en Nederland was toentertijd Frans grondgebied. Op sommige aktes uit die tijd kom je dan een rond stempel tegen zoals hierboven uitvergroot is afgebeeld. In de rand staat Emp. Fran. geschreven dat Empire Francais betekent. Linksonder, in de stoel van de vrouw, staat ‘75 Ces‘ gebeiteld, dit betekent een waarde van 75 centimes (van het latijnse woord centesimus), een Franse eenheid waar ook ons woord ‘cent’ vandaan komt. Dat bedrag moest hoogstwaarschijnlijk als belasting worden betaald om ingeschreven te kunnen worden.
Op het stempel, dat ook als zegel werd gebruikt, is verder een zittende vrouwenfiguur afgebeeld met een adelaar en een januskop. De januskop was een populair symbool van de patriotten en werd gebruikt om aan te geven dat iets verschillende, vaak tegengestelde, eigenschappen kan hebben. Het is genoemd naar de Romeinse god Janus, die soms met twee gezichten werd uitgebeeld.
deel akte Neeltje van den Berg
Een gedeelte van de overlijdensakte van een van onze voorouders waarop het Franse zegel is gedrukt.
Janus was de god van het begin en van het einde, of van het openen of sluiten van deuren. Het ene gezicht kijkt naar het verleden, het andere naar de toekomst. Niet voor niets is de maand januari naar deze god vernoemd.
En hoe kom ik aan deze wijsheid? Die heb ik gevonden in een publicatie op de website van historische vereniging Ampt Epe. Op blz. 15 van nummer 189 van deze publicatie staat een mooie inleiding over de Franse overheersing van ons land. En verder op Wikipedia en Historiek.
